Hãy đọc những điều Ava Sinclair (25/06/24) tổng hợp với lời nhắn nhủ về chuyện chúng ta nên bỏ lại các sự lo lắng bởi vì cuộc sống này quá ngắn, cụ thể như sau:

1. Ý kiến của người khác.

Ý kiến, những lời bàn tán, và cả một mớ những lời khuyên,… có tác động đến chúng ta khá nhiều, nhưng thật may mắn là tất cả những điều đó cơ bản không làm xoay chuyển cuộc đời của chúng ta vì nó là của… người khác.

Nhớ rằng chỉ có suy tư, cân nhắc chọn lựa và ra quyết định của chính bản thân mới thật sự có ý nghĩa và đáng bận tâm. Khi đó chúng ta biết những gì bản thân có thể kiểm soát được và những gì không thể.

Người khác và tất cả những gì thuộc về người khác không thể quyết định số phận và cuộc đời của chúng ta. Nên hãy để tất cả những điều của người khác là cho họ mà không phải cho chúng ta.

2. Sự hoàn hảo.

Muốn trở nên tốt hơn mỗi ngày thì ổn thôi nhưng mọi chuyện sẽ là “đi quá” nếu chúng ta muốn mọi sự phải là tốt nhất. Có rất nhiều người tự hào về tính “cầu toàn” của bản thân nhưng chúng ta cần nhận ra sự thật rằng cầu toàn cũng là nguồn cơn gây ra rắc rối cho cuộc đời.

Mỗi người sống trong cuộc sống luôn có thể mắc sai lầm lúc này hay lúc khác. Vì thế, đừng sợ và cũng đừng hối tiếc cho những sai lầm trong quá khứ. Hãy dành năng lượng đó cho việc đầu tư “làm lại” tốt hơn và tiến bước về phía trước.

Khi bận tâm quá nhiều vào những sai lỗi đã xảy ra, chúng ta không thể quay lại để chỉnh sửa và sự thật là sự bận tâm này sẽ kéo chúng ta rơi vào trầm luân của hối tiếc và gây mất động lực của chính chúng ta. Cuộc đời quá ngắn nên hãy sống cho trọn.

3. Tương lai của chúng ta.

Dù bận tâm suy đoán và dự phòng cho tương lai là một điều tự nhiên trong tâm lý muốn an toàn của con người nhưng chúng ta không thể đảm bảo dự phòng tất cả mọi thứ. Hãy chuẩn bị và rèn luyện cho bản thân khả năng ứng phó khi có những điều bất như ý xảy ra thay vì rào chắn hay thu mình lại né tránh những rủi ro.

Nghiên cứu cho thấy có tới 85% những lo lắng về tương lai không xảy ra (đọc Robert Leahy trong The Worry Cure), đó là những lo lắng thiếu chứng cứ và cho thấy bản thân đang đánh mất cảm giác có thể kiểm soát được chính mình.

Lo lắng cho tương lai sẽ tước mất những niềm vui và sự hân hoan trong cuộc sống hàng ngày. Việc gì của tương lai luôn bắt nguồn từ lúc này trong hiện tại. Vì vậy chúng ta có quyền sống hết mình với hiện tại và cứ để tương lai cho… tương lai. Chấp nhận rằng cuộc sống là không thể kiểm soát cái chưa xảy ra.

4. Những sai lỗi trong quá khứ.

Điều gì đã xảy ra kể cả tốt hay xấu đều không thể lặp lại trong thời gian đó, hãy để nó qua đi như một trải nghiệm. Đừng ảo tưởng rằng khi nghiền ngẫm quá khứ sẽ giúp cho hiện tại tốt hơn. Rút kinh nghiệm từ sai lầm khác với nghiền ngẫm sai lầm.

Nghiên cứu gần đây cho thấy rất nhiều hệ quả tiêu cực xuất hiện khi một người cứ ôm khư khư những sai lỗi của mình và sợ hãi dấn thân vào cuộc sống hiện tại. Sự thật là người khác có khả năng tha thứ cho chúng ta đến mức có thể gây bất ngờ khi họ biết những sai lỗi của chúng ta.

Sẽ rất hữu ích nếu chúng ta đọc một cuốn sách hay google một tài liệu về tự trắc ẩn (self-compassion) để bắt đầu thử nghiệm quá trình tha thứ cho chính mình và tử tế hơn với chính mình.

5. Không tốt đủ (như kỳ vọng).

Tương tự những kỳ vọng hoàn hảo, nhiều người trong chúng ta bị áp lực rằng bản thân phải tốt nhất và bỏ qua việc công nhận chính mình. Thường là chúng ta bám theo những tiêu chuẩn hoặc ý kiến của người khác quá nhiều.

Giá trị của chúng ta không tùy thuộc vào điều mà người khác công nhận hay cho rằng chúng ta tốt. Tự sự tồn tại của bản thân trong cuộc đời đã là điều có giá trị với mỗi người. Khi chúng ta còn nhỏ, cha mẹ có tác động nhiều đến cảm giác có giá trị của chúng ta nhưng khi lớn rồi thì trách nhiệm đó là của chính chúng ta mà thôi.

Hãy chú ý đến cả một mảnh giấy trắng trong đó có một vài chấm đen, đừng chỉ thấy mỗi mấy chấm đen đến mức quên mất cả tờ giấy trắng. Chúng ta có thể mắc sai lầm lúc này lúc khác nhưng “còn thở còn gỡ”, chúng ta có toàn quyền tha thứ cho chính mình và làm lại.

6. Những mục tiêu chưa hoàn thành.

Thú vị là khi chúng ta còn các mục tiêu chưa hoàn thành thì nghĩa là chúng ta xác nhận đang trong một tiến trình hoàn thành mục tiêu của mình. Quan trọng là tiến trình chứ không phải mục tiêu đã đạt được. Thậm chí có những mục tiêu cần sự nối tiếp của ai đó khác chúng ta.

Đừng để cảm giác “phải hoàn thành mục tiêu” gây nản lòng trước khi bắt tay thực hiện một mục tiêu. Có những người tìm kiếm sự khen ngợi khi bản thân đạt mục tiêu và bị dẫn dắt bởi sự khen ngợi của người khác. Mục tiêu là điều chính chúng ta muốn và không liên quan đến sự tán thưởng của người khác bất kể là ai.

Sống với những gì đang xảy ra trong hành trình thực hiện mục tiêu thì vui hơn nhiều so với thúc ép bản thân phải đi đến cuối cùng. Điều này cũng giúp chúng ta tăng khả năng xác lập một mục tiêu và nhận biết ranh giới của những đóng góp của bản thân.

7. Những điều không thể kiểm soát.

Có một nguyên tắc rất đơn giản ở đây: cái gì thuộc về chính chúng ta thì chúng ta có thể kiểm soát, cái gì ở ngoài chúng ta thì chúng ta không thể kiểm soát. Rất nhiều người trở nên lo lắng thường trực vì cứ muốn thứ khác hay người khác thay đổi theo ý mình.

Những thứ thuộc về chúng ta bao gồm cơ thể, khả năng nhận thức, hành động, và cảm xúc của chúng ta. Nhớ thêm rằng một mối quan hệ thì chúng ta chỉ kiểm soát được một phần thôi, phần còn lại thuộc về người trong mối quan hệ với chúng ta.

Mặc dù chúng ta không thể kiểm soát nhưng không có nghĩa là không thể gây ảnh hưởng. Vậy nên, hãy tìm ra giải pháp gây ảnh hưởng và trong chừng mực chấp nhận khả năng có thể hoặc không thể có tác động như ý muốn của chúng ta.

8. Sống một mình.

Sống một mình không đồng nghĩa với cô đơn, nên đừng lo lắng. Sự thật thì những trải nghiệm sống một mình là cơ hội để kết nối với chính mình và thường là rất hữu ích cho việc phát triển đời sống tâm linh hay sáng tạo một thứ gì đó.

Có rất nhiều lý do khiến cho chúng ta ở trong văn hóa hướng ra ngoài quá nhiều và mất cơ hội hoặc không hình thành thói quen suy tư về bản thân. Sống một mình là cơ hội tốt để quan tâm và chăm sóc cho chính mình.

Nhiều người lo lắng khi sống một mình. Điều này diễn đạt sự mong manh trong đời sống nội tâm của chính họ. Nguy hiểm là những người này tìm mọi cách để kéo ai đó sống chung với họ là thấy “chỉ cần vậy được” và các hệ lụy thì khó lường.

Lo lắng được hiểu là khi con người thật (actual self) bị cách xa so với “con người phải là” (ought to self), và thường gây ra nhiều đau thương. Nói cách khác, lo lắng làm giảm chất lượng và niềm vui sống của chúng ta. Quyết tâm từ bỏ lo lắng bao gồm những hành động can đảm và chỉ có hành động thực tế mới giúp được chúng ta.

==========

PS. Trong phần diễn giải sau từng đề mục được đề cập bởi Ava Sinclair, tôi đi theo các ý chính và bổ sung giọng điệu cùng ngôn từ của mình. Nếu muốn và nên, quý vị đọc bài gốc theo đường dẫn sau đây. [Bài này được Hiệp hội Tham vấn Hoa Kỳ ACA giới thiệu trên thông tin của họ.]

Ngô Minh Uy