Hàng ngày, hàng giờ, thậm chí trong từng khoảnh khắc nhỏ, chúng ta luôn sống với nhiều ý kiến từ những người khác. Robert Firestone, một nhà tâm lý trị liệu có cuốn sách rất hay về ý này – mỗi cá nhân chúng ta luôn bị bủa vây bởi những lời nói và nhận xét của người khác (có thể tham khảo sách “The Self Under Siege” và học chút về liệu pháp Vọng Âm – The Voice Therapy của ông).
Điều phải khẳng định chắc chắn là bất kỳ ai cũng có quyền và có thể đưa ra một vài ý kiến hay nhận xét về người khác hay về mọi thứ trong tầm mắt hoặc trong mức tưởng tượng của họ, nhưng điều cũng chắc chắn không kém là “người khác” hay “mọi thứ” mà là đối tượng nhận xét của họ không thể là những gì họ nhận xét. Thật ra thì chẳng có chứng cứ nào cho thấy những nhận xét đó là đúng.
Hơn nữa, nếu nhận xét của họ là đúng với chúng ta thì có gì để bận tâm? Vì ta là vậy và họ nói đúng như vậy! Còn nếu nhận xét của họ là sai với chúng ta thì sao? Ta cũng không mệt lòng chạy theo để giải thích hay đính chính, hay nói cách khác thì nếu đính chính là cũng không thể nên có lẽ không nên hoài sức.
Nhớ rằng khi chúng ta bị chao đảo hoặc lung lay (cả âm tính hay dương tính) cũng đều là vì bản thân không chắc chắn về con người của chính mình. Vậy nên điều vô cùng đơn giản là CHẮC VỀ BẢN THÂN, tự khắc chúng ta sẽ không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ nhận xét tốt hay xấu từ người khác.
Nói đến đây, tôi hình dung về một bối cảnh nhiều bất lợi mà chúng ta đang gặp, bắt đầu từ chuyện chúng ta được nuôi dạy trong gia đình và cả trong trường học rồi lối nhận thức và hành xử phổ biến trong xã hội chúng ta. Biết rằng chúng ta không thể trông đợi về một sự thay đổi “cái ào” hay xã hội bỗng nhiên trở nên đúng đắn như điều chúng ta mong muốn, nhưng với từng cá nhân, chúng ta có thể bắt đầu tái định hình lại chính mình để trở nên bớt “mong manh dễ vỡ” hơn trước những nhận xét hay ý kiến từ người khác.
Việc của chúng ta không phải là cứng cáp kiểu cố gồng lên mà là làm cho mình tăng khả năng hồi phục để không còn mong manh nữa (anti-fragtical) – nhân tiện cuốn sách “Khả năng Cải thiện Nghịch cảnh” của Nassim Nicholas Taleb thực đúng phù hợp để có hiểu biết về chuyện này.
Điều có thể làm ngay lúc này là tái nhận diện về bản thân (re-self-awareness), kiểu theo mô hình của WELink: VIPAR (Giá trị, Hứng thú, Điểm mạnh nhân cách, Năng lực, và Nguồn lực). Thật sự, khi chúng ta tin rằng bản thân mình là một con người cá nhân độc lập và tử tế và chúng ta xác nhận rõ ràng những gì mình đánh giá cao trong cuộc đời của mình rồi định hướng cho những gì mình muốn làm, muốn sống, là khá đơn giản.
Sống cuộc đời của cá nhân mình một cách tin tưởng và mạnh mẽ, chúng ta sẽ bớt rất nhiều nỗi bất an hay lo sợ trước những áp lực từ lời nhận xét của người khác. Và đừng lo “một cách vượt ranh giới” cho người khác, hãy để họ sống cuộc đời của họ. Việc của chúng ta là sống thật tử tế cuộc đời của chính mình và xây dựng tương quan khỏe mạnh với người khác trong cuộc đời của mình.