Trở thành một nhà trị liệu tâm lý là một trách nhiệm tuyệt vời.
Gerald Young Ph.D. 25/01/2011.
Bài gốc từ https://www.psychologytoday.com/intl/blog/rejoining-joy/201101/ten-principles-of-psychotherapy-building-hope (Google dịch với điều chỉnh của Ngô Minh Uy).
Hãy tưởng tượng một chuyên gia sức khỏe tâm thần bắt đầu buổi làm việc đầu tiên với một khách hàng mới. Khách hàng có thể mô tả những vấn đề cực kỳ khó khăn với nhà trị liệu, hoặc những vấn đề mà khách hàng mô tả có thể chỉ là chạm vào bề mặt và che giấu những vấn đề cực kỳ khó khăn mà khách hàng không nhận thức được.
Những vấn đề như thế này cho thấy rằng trở thành một nhà trị liệu tâm lý là một trách nhiệm tuyệt vời và đòi hỏi nhiều giáo dục, đào tạo và kinh nghiệm để thành công. Một số nguyên tắc cơ bản giúp dễ dàng hơn cho người chuyên nghiệp và kiên nhẫn.
1. Nguyên tắc đầu tiên của tâm lý trị liệu: Một khách hàng mới không nên chỉ được nhìn từ lăng kính những vấn đề cá nhân đang được chia sẻ với nhà trị liệu, cho dù anh ta có che giấu những vấn đề sâu sắc hơn hay không. Đúng hơn, mỗi người trong liệu pháp tâm lý nên được nhìn nhận như một con người toàn diện với một nhân cách và lối sống độc đáo, và sống trong một bối cảnh cụ thể. Mỗi khách hàng có những điểm mạnh riêng mà nhà trị liệu cần khám phá và phát huy ở khách hàng, ngay cả khi những điểm mạnh này bị che lấp bởi các vấn đề của khách hàng.
2. Nguyên tắc thứ hai trong tâm lý trị liệu là nó hoạt động tốt nhất khi có sự phù hợp tốt giữa khách hàng và nhà trị liệu. Nhà trị liệu cần có kỹ năng xây dựng mối quan hệ tốt và nên nói ở cấp độ của khách hàng, lưu ý rằng mỗi khách hàng là duy nhất.
3. Lầm tưởng phổ biến là các nhà tâm lý học có thể đọc được suy nghĩ của mọi người. Tuy nhiên, hành vi quá phức tạp để nắm bắt nhanh chóng và rõ ràng tất cả các lý do ẩn chứa nó. Như đã đề cập, vấn đề thực sự mà khách hàng phải đối mặt có thể rất khác so với vấn đề mà khách hàng mô tả (ví dụ, một đối tác có thể trình bày sai về rất nhiều vấn đề trong một cặp vợ chồng).
4. Thứ tư, nhà trị liệu nên đánh giá mức độ sẵn sàng thay đổi ở từng khách hàng. Khách hàng có thể chống lại các đề xuất tốt, phá hoại tiến trình của họ, không hợp tác, v.v. Nhà trị liệu cần phải hòa hợp khi khách hàng cởi mở hơn để thay đổi và nên hướng dẫn khách hàng về điều đó. Nhà trị liệu nên cảnh giác khi khách hàng chưa chín muồi để thay đổi.
5. Thứ năm, nhà trị liệu nên cho rằng khách hàng rất muốn thay đổi, ngay cả khi có thể có sự phản kháng ở các mức độ khác nhau. Có hy vọng và muốn thay đổi để tốt hơn là quyền bẩm sinh của con người. Nhà trị liệu cần giúp khách hàng mở ra sức mạnh của sự thay đổi tích cực.
6. Thứ sáu, khách hàng là người phải thay đổi. Nhà trị liệu chỉ có thể là người hỗ trợ hoặc cung cấp giá đỡ. Nhà trị liệu có thể giúp khách hàng nhìn ra những thói quen, con đường và cách sống mới hoặc những câu chuyện tích cực hơn để kể về bản thân và tương lai. Tuy nhiên, khách hàng mới là người phải lựa chọn các phương án mới này.
7. Một nguyên tắc quan trọng của tâm lý trị liệu là mỗi chúng ta dù ở độ tuổi nào cũng có thể phát triển về mặt tâm lý. Là con người, mỗi chúng ta đều đang trong quá trình chuyển đổi liên tục sang một con đường tốt hơn và một cách sống tốt hơn. Chúng ta có thể gặp khó khăn ở một cấp độ cụ thể, hoặc thậm chí thụt lùi. Tuy nhiên, nhà trị liệu nên làm việc từ nguyên tắc rằng các vấn đề là giải pháp chờ đợi xảy ra. Do đó, nhà trị liệu nên làm việc từ giả định rằng mỗi thời điểm là một thời điểm cho sự phát triển tiềm năng. Chúng ta đừng bao giờ ngừng tin tưởng rằng các vấn đề của chúng ta có thể được giải quyết hoặc rằng sự phát triển của chúng ta không thể tiếp tục. Bằng cách áp dụng một thái độ sống là để chuyển đổi và biến đổi, chúng ta có thể vượt qua những thời điểm khó khăn nhất.
8. Bên cạnh những câu chuyện lớn tích cực mà nhà trị liệu có thể giúp khách hàng kể về bản thân và tương lai, nhà trị liệu cũng có thể dạy những kỹ thuật và quy trình cụ thể có thể giúp khách hàng. Ví dụ, trong truyền thống hành vi, khách hàng có thể học cả các bài tập thư giãn và lên lịch cho các sự kiện và hoạt động tích cực. Từ truyền thống nhận thức, họ có thể học cách không suy nghĩ tiêu cực, bi quan hoặc thảm hại. Ngoài ra, họ có thể học các kỹ năng xã hội cụ thể, chẳng hạn, để kiểm soát sự tức giận hoặc ở thái độ khác, để chống lại sự nhút nhát.
9. Nguyên tắc thứ chín: Hãy giữ nó đơn giản. Phần lớn liệu pháp là tập hợp các kỹ thuật và khái niệm phản ánh ý thức thông thường và tâm lý dân gian. Khoa học giúp xác định điều gì hiệu quả nhất và nhà trị liệu cần theo kịp các tài liệu phức tạp. Tuy nhiên, các nguyên tắc cơ bản trong liệu pháp tâm lý có thể được truyền đạt cho bệnh nhân bằng những thuật ngữ đơn giản mà không mất nhiều thông tin. Đó là, tôi mô tả liệu pháp tâm lý là học cách sống tích cực, hoặc tham gia vào các hoạt động tích cực. Hơn nữa, khi chúng ta không hoạt động, chúng ta nên đánh lạc hướng bản thân khỏi những căng thẳng, ví dụ, bằng cách học những cách tích cực để thư giãn, tìm lại niềm vui và giảm những suy nghĩ và cảm xúc căng thẳng. Một nguyên tắc khác mà tôi mô tả cho khách hàng là “bao quanh tiêu cực với tích cực.” Ví dụ: sau khi nói với ai đó một nhận xét phê bình không phù hợp, người ta có thể gắn vào một câu nói tích cực hơn hoặc một câu được điều chỉnh lại. Sau khi nói với ai đó phải làm gì một cách quá mạnh mẽ, người ta có thể nói thêm, “Có lẽ đó là một ý kiến hay và bạn nghĩ sao?”
10. Cuối cùng, có những nguyên tắc bao trùm hoặc siêu tổng hợp giúp giải thích hành vi và cách thay đổi nó khi nó có vấn đề. Ví dụ, tôi xem hành vi và sự thay đổi của nó là sự phản ánh của nguyên tắc “phối hợp kích hoạt/ ức chế”. Về mặt trị liệu, nguyên tắc này đề cập đến việc giúp khách hàng kích hoạt hoặc bắt đầu những hành động, suy nghĩ, cảm xúc, cách sống và câu chuyện tích cực hơn về bản thân và tương lai. Ngoài ra, nó còn đề cập đến việc giúp khách hàng ức chế hoặc can thiệp vào những tắc nghẽn có thể cản trở thói quen và lối sống mới. khách hàng cần có hy vọng, cũng như các nhà trị liệu cho họ. Khi các nhà trị liệu tâm lý hiểu khách hàng của họ và cách liệu pháp tâm lý hoạt động tốt nhất dưới góc độ khoa học, họ sẽ dễ dàng truyền hy vọng và có hy vọng hơn.